Czym jest geologia stosowana i jak praktycznie wykorzystać ją w życiu?

Czym jest geologia stosowana i jak praktycznie wykorzystać ją w życiu?

Aktualizacja odbyła się 15 czerwca 2021

W nauce zawsze dochodzi do rozdźwięku między teorią a praktyką. Geologia stosowana w przeciwieństwie do np. geologii historycznej – w stu procentach koncentruje się na wykorzystaniu praktycznym uzyskanej wiedzy. Najczęściej ma zastosowanie w naukach inżynierskich i mocną cenią ją sobie rzeczoznawcy budowlani. Geologia stosowana dzieli się na pięć głównych odnóg, z których każda ma istotne zastosowanie w gospodarce kraju. Czym dokładnie jest geologia stosowana i jak pomaga nam w codziennym życiu? 

Geologia inżynierska 

Czym jest geologia stosowana i jak praktycznie wykorzystać ją w życiu?Geologia stosowana w ogólnym znaczeniu zajmuje się praktycznym wykorzystaniem danych geologicznych. Szczególnie znaczenie mają one w geologii inżynierskiej. Jest ona istotna z punktu planowania przestrzennego w gminach i innych jednostek terytorialnych, Dodatkowo jest ona znacząca z perspektywy budowy budynków. Rzeczoznawca budowlany, zanim wykona odpowiedni plan budynku, musi poprosić geologa o odpowiednią ekspertyzę. Geologia inżynierska dzieli się na wiele pomniejszych działów. Szczególnie ważna jest mechanika gruntów, która pomaga ustalić, czy fundament pozwoli przenieść odpowiednie obciążenia budynku. Można wtedy uniknąć częstych osiadań, które są niebezpieczne z punktu widzenia budownictwa. Geotechnika z kolei stara się połączyć nietypowe warunki geologiczne z możliwością tworzenia nietypowych projektów. Dotyczy to choćby takich budowli technicznych jak tamy wodne, kopalnie czy parkingi podziemne.  

Geologia inżynierska stara się ustalić najkorzystniejsze warunki gruntowo-wodne dla budynku. Geologia stosowana rozpoczęła swoją działalność około 100 lat temu. Od tej pory stale dochodzą nowe normy, rozporządzenia i ustawy dotyczące badania gruntu. Geolog musi nauczyć się na pamięć poszczególnych etapów, dzięki którym sprawdzi właściwości geologiczne warstw fundamentowych. Całość kończy się stworzeniem odpowiedniej dokumentacji, która jest wskazówką dla dalszych etapów tworzenia budowli. 

Geologia złóż 

Istotna z perspektywy geologii stosowanej jest geologia złóż. To dzięki nim rozwinęło się poszukiwania najistotniejszych surowców mineralnych dla człowieka. Szczególne znaczenie mają tutaj kruszce mineralne, które są istotne z punktu materiałów konstrukcyjnych. Bez piasku i żwiru ciężko wyobrazić sobie budowę budynku. Badania geologiczne gruntu często opierają się na rozpoznawaniu skład osadowych. Geologia złóż i geologia inżynierskie są wtedy ściśle ze sobą powiązane. 

Geologia złóż ma duże znaczenie z perspektywy kopalń. Odpowiednie badania pozwalają oszacować występowanie złóż np. węgla kamiennego na danym terenie. Wyszukiwaniem warstw złożowych zajmują się specjalni geolodzy, zwani poszukiwawczymi. Najczęściej nanoszą swoje poszukiwania na specjalne mapy złożowe lub przekroje geologiczne. Ich wskazówki mogą być też istotne z punktu powstawania kopalni. Infrastruktura musi być bowiem tak zaprojektowana, żeby miała dostęp do jak największej ilości złóż. 

Hydrogeologia 

Bardzo istotna z praktycznego punktu widzenia jest hydrogeologia. Zajmuje się ona sposobem przepływu wody w poszczególnych warstwach geologicznych. Jej nadmiar może znacznie utrudnić powstawanie budynku. Zawilgocony grunt może być źródłem nieregularnych osiadań. Źle rozpoznany teren pod kątem hydrogeologii może spowodować nawet zsunięcie się budynku w dół stoku. Odpowiednie rozpoznanie stopnia zawilgocenia pomoże odpowiednio odwodnić teren i zwiększyć bezpieczeństwo użytkowania budynku. Szczególnie ważne jest odwodnienie kopalń. Dzięki nim można uniknąć wielu tragedii z perspektywy górnika.

Hydrogeologia bada też właściwości chemiczne i fizyczne wody. Dzięki tym badaniom można stwierdzić czy dana woda nadaje się do picia przez człowieka. Zasoby pitne dzieli się potem ze względu na użyteczność. Część wody nadaje się wyłącznie do przemysłu i chłodzenia maszyn. Z kolei przy dużej dozie szczęścia można znaleźć wody mineralne, które kupić możemy potem w sklepie.

Geologia środowiskowa i gospodarcza 

Przed geologią stosowaną stają co chwilę nowe wyzwania. Firma geologiczna nie ogranicza się już jedynie do rozpoznawania gruntów, ale do określania warunków zabudowy z perspektywy środowiska. Jeżeli dany budynek zagraża jakiemuś gatunkowi zwierzęcia lub spowoduje przedostawanie się zanieczyszczeń do wody – geolog jest zmuszony uwzględnić to w dokumentacji. Geologia środowiskowa to dopiero rozwijająca się gałąź geologii stosowanej, ale jej znaczenie stale będzie się powiększać. Najbardziej istotna będzie w trakcie zmian klimatycznych w przyszłości. 

Bardzo istotna z perspektywy ekologii jest też geologia gospodarcza. Zajmuje się ona zarządzaniem dóbr geologicznych, a więc licznych zasobów wodnych i złożowych. Opiera się na zasadach zrównoważonego rozwoju. Stara się w jak najrozsądniejszy sposób rozporządzać zasobami na kilkadziesiąt lat do przodu.

Wszystkie te działy geologii stosowanej mają ogromne znaczenie z perspektywy codziennego życia człowieka. To ważne działy budownictwa czy energetyki (opartej na węglu). Z pewnością jej rozwój przez następne kilka lat przyczyni się do rozpoznania kolejnych zasobów i złóż. Geologia stosowana coraz częściej pojawia się na uczelniach. Młodzi studenci coraz częściej przekładają praktykę nad teorię.